วันพุธที่ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2555

การอ่านค่าตัวต้านทาน

   หลังจากที่ได้พูดถึงรายละเอียดของ ตัวต้านทาน (Resistor) ไปแล้วครับ หลายๆคนก็ยังคงจะสงสัยว่า เราจะสามารถรู้ค่าความต้านทานของ ตัวต้านทาน (Resistor) แต่ละตัวได้อย่างไร แน่นอนว่ามีวิธีที่จะทำให้รู้ค่าความต้านทานอยู่ที่ความถนัดของแต่ละคนครับ ไม่ว่าจะใช้ มัลติมิเตอร์วัด วิธีนี้ดูจะง่ายและแม่นยำที่สุด แต่ถ้าเกิดว่าเราไม่มี มัลติมิเตอร์ละครับ นี่แหละครับ คือสิ่งที่ผมจะเอามาแบ่งปันในวันนี้

  ในการอ่านค่าความต้านทานนั้น ต้องทราบค่ารหัสแถบสีของแต่ละสีของแต่ละสีก่อน รวมไปถึงค่าความค่าความผิดพลาดของตัวต้านทานด้วย

   ค่าความต้านทานโดยส่วนใหญ่จะใช้รหัสแถบสีหรืออาจจะพิมพ์ค่าติดไว้บนตัวต้าน ทาน ถ้าเป็นการพิมพ์ค่าติดไว้บนตัวต้านทานมักจะเป็นตัวต้านทานที่มีอัตราทนกำลัง วัตต์สูง ส่วนตัวต้านทานที่มีอัตราทนกำลังวัตต์ต่ำมักจะใช้รหัสแถบสี ที่นิยมใช้มี 4 แถบสีและ 5 แถบสี 


การอ่านค่าความต้านทานแบบ แถบสีและแถบสี
1.หัน แถบสีค่าผิดพลาดไปทางขวามือ (ลักษณะแถบสีค่าผิดพลาดจะมีระยะห่างจากแถบสีอื่นๆ มากที่สุด และจะเป็นสี น้าตาล แดง ทอง และเงิน เท่านั้น ) ยกตัวอย่าง ตัวต้านทาน แถบสี ส่วนใหญ่ค่าผิดพลาดคือสีทอง (ค่าผิดพลาด +- 5% ) ตัวต้านทาน แถบสี ส่วนใหญ่ค่าผิดพลาดคือสีน้าตาล (ค่าผิดพลาด +- 1% )
2.การ อ่านให้อ่านแถบสีไล่จากซ้ายไปขวา แถบสีที่อยู่ก่อนแถบสีค่าผิดพลาด คือแถบสีตัวคูณ ส่วนแถบสีก่อนหน้านั้นให้น้าค่ามาไล่กันตามล้าดับ
3.แปลงค่าหน่วยให้อยู่ในรูปของตัวเลขที่อ่านง่าย

ตารางรหัสค่าสีของตัวต้านทานแบบ 4 แถบสี


   การอ่านค่ารหัสแถบสี สำหรับผู้เริ่มต้นศึกษาอาจจะมีปัญหาเรื่องของแถบสีที่ 1 และแถบสีที่ 4 ว่าแถบสีใดคือแถบสีเริ่มต้น ให้ใช้หลักในการพิจารณาแถบสีที่ 1,2 และ 3 จะมีระยะห่างของช่องไฟเท่ากัน ส่วนแถบสีที่ 4 จะมีระยะห่างของช่องไฟมากกว่าเล็กน้อย 




  อ่านค่ารหัสแถบสีได้                            320 โอห์ม
  ตัวต้านทานนี้มีความต้านทาน                320 โอห์ม          ค่าผิดพลาด 5 เปอร์เซ็นต์

 

ตารางรหัสค่าสีของตัวต้านทานแบบ 5 แถบสี





อ่านค่ารหัสแถบสีได้                           482,000 โอห์ม
ตัวต้านทานนี้มีความต้านทาน                482 กิโลโอห์ม          ค่าผิดพลาด 1 เปอร์เซ็นต์


      ค่าผิดพลาดหมายถึง  ความคลาดเคลื่อนจากความเป็นจริง ตัวต้านทานที่มีค่าผิดพลาด 2 % หมายความว่าความต้านทาน 100 โอห์ม ถ้าวัดด้วยมัลติมิเตอร์แล้วอ่านค่าได้ตั้งแต่ 98 โอห์ม ถึง 102 โอห์มถือว่าตัวต้านทานตัวนั้นอยู่ในสถานะปกติใช้งานได้ นอกจากนี้ยังมีตัวต้านทาน ประเภทที่พิมพ์ค่าของความต้านทานไว้บนตัวต้านทานซึ่งในตารางที่ 2.1 และ 2.2 ได้เขียนเป็นอักษรภาษาอังกฤษเอาไว้ แต่ละตัวมีความหมายดังนี้คือ